<p>سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه و رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، در پیش‌نشست «کنگره ملی سیاست خارجی» که در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات برگزار شد، به تبیین تحولات جاری نظام بین‌الملل و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران پرداخت.</p> <p><br />وی با اشاره به شرایط کنونی جهان اظهار داشت: امروز در جهانی زندگی می‌کنیم که نظم بین‌المللی آن وارد مرحله‌ای بی‌سابقه از آشفتگی و بی‌قاعدگی شده است. قدرت‌هایی که سال‌ها خود را مدافع وضع موجود معرفی می‌کردند، اکنون به بازیگران تجدیدنظرطلب تبدیل شده‌اند و به‌صورت آشکار قواعد و حقوق بین‌الملل را نقض می‌کنند.<br />خطیب‌زاده با تأکید بر نقش دانشگاه و نخبگان علمی در این مقطع تاریخی تصریح کرد: در چنین شرایطی، وظیفه دانشگاه و جامعه علمی‌بسیار سنگین است. دفاع از هر موضعی بدون فهم عمیق، پاسخ‌گویی به پرسش‌های سخت و مواجهه نقادانه با واقعیت‌ها، نه اخلاقی است و نه مؤثر. دانشگاه محل تکرار شعار نیست، بلکه محل طرح پرسش‌های بنیادین است.</p> <p><br />رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی با اشاره به جنگ ۱۲روزه اخیر، آن را «آزمایشگاهی واقعی» برای دانشجویان و اساتید علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانست و گفت: این رویداد فرصتی بود تا بسیاری از گزاره‌های رایج در ادبیات رسانه‌ای جریان اصلی غرب مورد آزمون قرار گیرد؛ گزاره‌هایی که در این آزمون، بخشی از آن‌ها عملاً ابطال شد.</p> <p>وی افزود: ایران در حالی مورد حمله قرار گرفت که در مسیر مذاکره قرار داشت. هم رئیس جامعه اطلاعاتی آمریکا و هم مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌به‌صراحت اعلام کردند که هیچ انحرافی در برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران وجود نداشته است. بر این اساس، این جنگ نه بر سر موضوع هسته‌ای بود و نه به دلیل فقدان مذاکره، بلکه در چارچوب پروژه بازچینی نظم جهانی مبتنی بر زور و هژمونی از سوی آمریکا و کارگزار منطقه‌ای آن، رژیم صهیونیستی، قابل تحلیل است.</p> <p><br />خطیب‌زاده با اشاره به ویژگی‌های نظم در حال شکل‌گیری تصریح کرد: در این چارچوب، رژیم صهیونیستی به‌عنوان بازوی اجرایی آمریکا در منطقه عمل می‌کند؛ نظمی‌که در آن، قانون و اخلاق جایگاه روشنی ندارد و دکترین موسوم به «صلح از طریق قدرت» در عمل به معنای تحمیل هژمونی از مسیر زور است.</p> <p><br />معاون وزیر امور خارجه با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در چنین شرایطی با انتخاب‌های دشواری مواجه است، گفت: ایران حق خطا ندارد و موظف است با قدرت، تدبیر و استقامت از منافع ملی خود دفاع کند. تحولات این جنگ نشان داد که جمهوری اسلامی ایران هم اراده و هم توان پاسخ به تجاوز را داراست.</p> <p><br />وی در ادامه بر هم‌افزایی میان دیپلماسی و سایر ارکان حاکمیت تأکید کرد و گفت: مذاکره به‌خودی‌خود نه خوب است و نه بد؛ بلکه ابزاری در جعبه ابزار سیاست خارجی است که در صورت لزوم و بر پایه قدرت ملی و انسجام داخلی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. تضعیف دولت، به‌معنای تضعیف حاکمیت و واحد ملی در عرصه بین‌المللی است.</p> <p><br />خطیب‌زاده تحریم‌های ظالمانه را بخشی از یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی علیه ملت ایران دانست و افزود: هدف از این فشارها، ایجاد شکاف میان ملت و دولت است. مقابله با تحریم‌ها نیازمند رویکردی دوگانه است؛ پیگیری رفع تحریم‌ها از مسیر دیپلماسی و همزمان خنثی‌سازی آثار آن‌ها با بهره‌گیری صحیح از ظرفیت‌های داخلی و اصلاح مدیریت‌ها.</p> <p>وی در پایان تأکید کرد: عبور از این دوره تاریخی دشوار، تنها با اتکا به وحدت ملی، عقلانیت و مقاومت آگاهانه امکان‌پذیر است. پذیرش صادقانه ضعف‌ها در کنار استفاده از توان ملی، تجربه تاریخی و ظرفیت‌های موجود، مسیر راهبری کشور در این مقطع حساس را هموار خواهد کرد.</p> <p></p>