<p dir="rtl" style="text-align: justify;">سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی، با تأکید بر اینکه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر پایه استقلال، عزت و نفی سلطه بنا شده است، گفت: بدون درک این اصول، فهم سیاست خارجی ایران در چهار دهه گذشته و حتی امروز ممکن نخواهد بود.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">وزیر امور خارجه در ابتدای سخنان خود، ضمن قدردانی از مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی برای برگزاری این کنگره، اظهار کرد: بسیار خرسندم که این رویداد علمی ـ تخصصی برگزار شده و فرصت یافتم چند دقیقه‌ای در خدمت اساتید، پژوهشگران و دانشجویان باشم. وی همچنین از برگزاری پنل تخصصی با حضور دکتر کمال خرازی و دکتر علی‌اکبر صالحی قدردانی کرد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">عراقچی با اشاره به جایگاه علمی و حرفه‌ای دکتر ممتاز، از وی به‌عنوان «چهره ماندگار سیاست خارجی و حقوق بین‌الملل ایران» یاد کرد و گفت: دکتر ممتاز برای همه ما شأن استادی دارند و بنده نیز افتخار شاگردی ایشان را داشته‌ام. خدمات علمی و ملی ایشان همواره با طیب خاطر و مسئولیت‌پذیری همراه بوده است.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">وی در بخش دیگری از سخنان خود، با گرامی‌داشت یاد امام خمینی (ره) و شهدای انقلاب اسلامی، تأکید کرد: انقلاب اسلامی ایران بر پایه خواست مردم برای استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی‌شکل گرفت. استقلال، نخستین و اصلی‌ترین شعار انقلاب بود؛ شعاری که ریشه در تجربه تاریخی تلخ ملت ایران از مداخلات و سلطه بیگانگان در دو قرن پیش از انقلاب داشت.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">وزیر امور خارجه با اشاره به وقایع دوران قاجار و تصویب قانون کاپیتولاسیون، خاطرنشان کرد: احساس تحقیر ملی و نفی استقلال واقعی، مردم ایران را به این نتیجه رساند که بدون استقلال حقیقی، کرامت انسانی محقق نخواهد شد. همین نگاه در اصول بنیادین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه اصل نفی سلطه‌پذیری و جلوگیری از نفوذ بیگانگان، به‌روشنی منعکس شده است.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">عراقچی افزود: جمهوری اسلامی ایران نه سلطه‌گر است و نه سلطه‌پذیر. این اصل، زیربنای سیاست خارجی کشور است و اگر این چارچوب فهم نشود، تحلیل رفتار خارجی ایران دچار خطا خواهد شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">وی در ادامه، با اشاره به برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران برای برخورداری از فناوری هسته‌ای و غنی‌سازی، هزینه‌های سنگینی پرداخت کرده است؛ اما این برنامه، هم یک نیاز واقعی کشور و هم نماد استقلال و عزت ملی است. هیچ‌کس حق ندارد به ملت ایران بگوید چه باید داشته باشد و چه نباید داشته باشد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه ایران همواره آماده شفاف‌سازی و پاسخ‌گویی به نگرانی‌ها از مسیر دیپلماسی بوده است، گفت: اگر سؤالی وجود دارد، پاسخ می‌دهیم؛ اگر اعتمادی لازم است، ایجاد می‌کنیم؛ اما اصل حق، قابل مذاکره نیست و احترام به این حق، شرط هر گفت‌وگویی است.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">عراقچی همچنین با اشاره به مقاومت ملت ایران در برابر فشارها و تهدیدها، اظهار کرد: قدرت واقعی جمهوری اسلامی ایران در توان «نه گفتن» به زورگویی‌هاست. ما اهل دیپلماسی هستیم، چون منطق داریم؛ اما در عین حال آماده دفاع از کشور نیز هستیم تا هیچ‌کس جرأت تحمیل جنگ یا اراده خود بر ملت ایران را نداشته باشد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">وی در پایان تأکید کرد: اگر با مردم ایران با زبان احترام سخن گفته شود، پاسخ ایران نیز محترمانه خواهد بود؛ اما زبان زور، همواره با پاسخ متناسب مواجه شده است. رمز قدرت جمهوری اسلامی ایران، ایستادگی در برابر سلطه‌طلبی و حفظ کرامت ملی است.</p>