<p dir="rtl" style="text-align: justify;">پنل «سیاست خارجی ایران و حقوق بین‌الملل در دوران گذار» با مدیریت دکتر سیدحسین سادات میدانی و حضور دکتر رضا موسی‌زاده، دکتر محسن محبی، دکتر پوریا عسگری، دکتر فریده محمدعلی‌پور و دکتر فریدون جعفری برگزار شد. این نشست با هدف بررسی چالش‌ها و فرصت‌های سیاست خارجی ایران در شرایط تحولات جهانی و تحولات نظام حقوق بین‌الملل برگزار شد و ترکیبی از دیدگاه‌های نظری و تجربی ارائه شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">در ابتدای نشست، اساتید برجسته با مروری بر تاریخ روابط بین‌الملل، تحولات نظام قدرت و منابع قدرت در قرن بیستم و بیست‌ویکم را تشریح کردند. تأکید شد که سیاست خارجی ایران در گذار از ساختارهای کلاسیک قدرت به سوی نظام‌های چندقطبی و پیچیده امروزی، با پرسش‌هایی جدی درباره جایگاه حقوق، مشروعیت و استفاده از ابزارهای قدرت مواجه است.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">یکی از محورهای اصلی بحث، مناطق خاکستری در استفاده از زور و چالش‌های توسل به قدرت نظامی‌بود. سخنرانان یادآور شدند که در نظام بین‌الملل امروزی، با وجود قواعد الزام‌آور حقوق بین‌الملل، توسل به زور هنوز با پیچیدگی‌های جدی مواجه است و ایران، هم به عنوان کشوری استفاده‌کننده و هم به عنوان قربانی، نیازمند سازوکارهای حقوقی و دیپلماتیک هوشمند برای حفظ منافع و امنیت ملی است.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">بحث دیگر نشست، نقش حقوق نرم، توافقات سیاسی و سازمان‌های بین‌المللی بود. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که این سازوکارها، اگرچه الزام‌آور نیستند، می‌توانند به ایران امکان دهند تا در نظام بین‌الملل حقانیت خود را نشان دهد، مشروعیت‌آفرینی کند و هنجارسازی فعال داشته باشد. تجربه‌های تاریخی، از جمله مذاکرات و معاهدات مختلف، نشان داده که بهره‌گیری هوشمندانه از این ابزارها، می‌تواند قدرت نرم کشور را تقویت کند.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">اساتید همچنین بر اهمیت توازن میان منافع ملی، الزامات امنیتی و تعهدات حقوق بین‌الملل تأکید کردند. آنها اشاره کردند که سیاست خارجی ایران همواره تحت تأثیر شرایط داخلی و فشارهای بین‌المللی بوده و بسیاری از تصمیمات، واکنشی و مبتنی بر شرایط زمانی اتخاذ شده است. به همین دلیل، بازنگری استراتژیک و فعال در استفاده از ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک ضروری است.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">در بخش دیگری از پنل، حقوق کیفری بین‌المللی و جرایم علیه بشریت مورد بررسی قرار گرفت. سخنرانان بیان کردند که بهره‌گیری از این سازوکارها نه تنها محدود به مجازات جنایات بین‌المللی است، بلکه می‌تواند ابزاری برای حفاظت از منافع ملی و پیشگیری از تهدیدات باشد، مشروط بر اینکه کشور توانایی و تمایل لازم برای فعال‌سازی این سازوکارها را داشته باشد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">در نهایت، اساتید جمع‌بندی کردند که سیاست خارجی ایران در شرایط گذار، نیازمند دیپلماسی فعال، آگاهی حقوقی و بهره‌گیری هوشمندانه از سازمان‌ها و سازوکارهای بین‌المللی است تا هم منافع و امنیت ملی تأمین شود و هم جایگاه کشور در نظام بین‌الملل تقویت گردد.</p>