<p dir="rtl" style="text-align: justify;">این پنل با مدیریت دکتر جهانگیر کرمی و حضور کارشناسان برجسته شامل دکتر کاظمی، دکتر سجادپور، دکتر معینی، دکتر رضایی‌راد، دکتر حسینی و دکتر مظاهری برگزار شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">در این نشست تخصصی، تاریخچه حضور ایرانیان در روسیه، قفقاز و آناتولی و نقش آن‌ها در تجارت، فرهنگ و سیاست بررسی شد. کارشناسان به گستردگی این حضور از دوره‌های قاجار تا پهلوی و دوران شوروی و تأثیر آن بر مهاجرت‌ها، مالکیت‌های ملکی، مدارس، مساجد و مراکز فرهنگی تأکید کردند.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">🔹 نکات برجسته مطرح شده در این پنل:</p> <ul dir="rtl"> <li style="text-align: justify;">حضور ایرانیان در مناطق شمالی و آسیای مرکزی با موج‌های مختلف مهاجرت، متاثر از فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی و سیاست‌های حمایتی روسیه بود.</li> <li style="text-align: justify;">فعالیت ایرانیان در آناتولی و عثمانی منجر به ایجاد مالکیت، مراکز فرهنگی و مدارس شد، اما با چالش‌های حقوقی و سیاسی همراه بود.</li> <li style="text-align: justify;">مهاجرت‌های سیاسی و اقتصادی ایرانیان در قرن بیستم، به ویژه پس از انقلاب شوروی و در دوران پهلوی، بازتاب تحولات دیپلماتیک و اقتصادی منطقه بود.</li> <li style="text-align: justify;">پژوهش‌ها نشان می‌دهند ایرانیان با وجود محدودیت‌ها، همواره نقش فعال و تاثیرگذاری در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی این مناطق داشته‌اند.</li> </ul>