<p dir="rtl" style="text-align: justify;">پنل تخصصی «تاریخ حضور ایرانیان در حوزه خلیج فارس» با مدیریت دکتر منصور صفت‌گل و با حضور جمعی از پژوهشگران و استادان تاریخ، در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه برگزار شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;"> در این نشست، دکتر ملک‌زاده، دکتر کوهستانی‌نژاد، دکتر برومند، دکتر عسگری، دکتر ادریسی و دکتر کریمی‌به بررسی ابعاد تاریخی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی حضور ایرانیان در پهنه خلیج فارس و مناطق پیرامونی پرداختند.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">مدیر پنل با تأکید بر پیشینه چندقرنی ایران در تاریخ‌نگاری دریایی از کاهش تولید محتوای عمیق و اتکای بیش از حد به روایت‌های سطحی و مشهورات انتقاد کرد و غفلت از منابع ایرانی در مطالعات خلیج فارس و مکران‌شناسی را یکی از چالش‌های جدی این حوزه دانست. وی مسئولیت پژوهشگران را در بازخوانی، طبقه‌بندی و احیای این منابع «سنگین اما ضروری» توصیف کرد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">در ادامه، ارائه‌ها بر محورهای زیر متمرکز بود:</p> <ul dir="rtl" style="text-align: justify; list-style-type: square;"> <li>نقش اسناد وزارت امور خارجه در بازخوانی تاریخ ایرانیان ساکن فلسطین در دوره قیمومیت بریتانیا و سیاست ایران در صیانت از هویت و تابعیت اتباع خود.</li> <li>نقش اجتماعی ایرانیان مقیم کربلا در نیمه نخست قرن سیزدهم قمری، از مشارکت در بازسازی عتبات تا تأثیرگذاری بر ساختار اجتماعی و امنیت شهری.</li> <li>تحولات جمعیتی جنوب و سواحل مکران و دریای عمان و عوامل مهاجرت‌های خودخواسته و اجباری در دوره قاجار تا اوایل پهلوی.</li> <li>حضور تاریخی و پیوسته ایرانیان در خلیج فارس از ایلامیان تا دوره معاصر، با تأکید بر فرهنگ، تجارت و فرمانروایی دریایی</li> <li>نقش ایرانیان در شکل‌گیری و توسعه اقتصادی–فرهنگی امارات متحده عربی طی دو قرن اخیر، از شبکه‌های تجاری و آموزشی تا سرمایه اجتماعی و اعتماد متقابل.</li> </ul> <p dir="rtl" style="text-align: justify;">سخنرانان در جمع‌بندی، بر این نکته تأکید کردند که خلیج فارس صرفاً یک آبراه نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی ایران است و بازشناسی علمی این پیشینه می‌تواند به تقویت دیپلماسی عمومی، امنیت ملی و منافع بلندمدت کشور کمک کند.</p>