پنل تخصصی «چشمانداز دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی ایران» با مدیریت دکتر حیدرعلی مسعودی و با حضور دکتر محمدحسین عادلی، دکتر داوود کریمیپور، دکتر میترا راهنجات و دکتر سیدعلیمحمد موسوی در چارچوب نخستین کنگره ملی سیاست خارجی برگزار شد.
در این نشست، نقش دیپلماسی اقتصادی بهعنوان یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی و ابزار تحقق توسعه مورد بررسی قرار گرفت. سخنرانان با تأکید بر اینکه اقتصاد یکی از مهمترین عناصر قدرت کشورها در نظام بینالملل است، خاطرنشان کردند که کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، باید از سیاست خارجی و روابط بینالمللی خود در خدمت اهداف توسعه اقتصادی و منافع ملی بهره بگیرند. دکتر عادلی با اشاره به تجربههای موفق جهانی، از جمله ژاپن، آلمان، چین و هند، تأکید کرد که بینالمللیسازی اقتصاد، پیوند با زنجیرههای ارزش جهانی و اولویتبخشی به توسعه اقتصادی در سیاست خارجی، پیششرط افزایش قدرت ملی و کاهش آسیبپذیری کشورهاست.
وی تصریح کرد که در ایران، دیپلماسی اقتصادی در مقاطع مختلف مغفول مانده و نگاه درونگرا و شرایط تحریمی، مانع بهرهگیری مؤثر از ظرفیتهای خارجی شده است. دیگر اعضای پنل نیز با اشاره به چالشهای ساختاری دیپلماسی اقتصادی کشور، بر ضرورت انسجام نهادی، هماهنگی میان وزارت امور خارجه و نهادهای اقتصادی، ارتقای تخصص نیروی انسانی، بازتعریف شاخصهای ارزیابی عملکرد سفارتخانهها و استفاده هدفمند از ظرفیت بخش خصوصی تأکید کردند.
در این پنل همچنین دیپلماسی انرژی، جذب سرمایهگذاری خارجی، مدیریت ریسک، تنوعبخشی به شرکای تجاری و نقش ایران در کریدورها و زنجیرههای منطقهای و جهانی بهعنوان محورهای کلیدی دیپلماسی اقتصادی مورد بحث قرار گرفت.
جمعبندی این نشست بر این نکته استوار بود که بدون تغییر رویکرد از سیاست خارجی امنیتمحور به سیاست خارجی توسعهگرا و اقتصادی، امکان بهرهگیری مؤثر از دیپلماسی اقتصادی برای تأمین منافع ملی و افزایش قدرت چانهزنی ایران در عرصه بینالمللی فراهم نخواهد شد.