اهداف نشست 3+3 در تهران

نخستین نشست وزرای امور خارجه ایران،روسیه،ترکیه،آذربایجان و ارمنستان در قالب ۳+۳ تحت عنوان «نوبت صلح، همکاری و پیشرفت در قفقاز جنوبی» در تهران برگزار شد.گرجستان به دلیل اختلافات مرزی خود با روسیه در این نشست حضور نداشت. در ارتباط با اهمیت این نشست در تثبیت صلح و امنیت و همچنین تحکیم همکاری‌های در قفقاز، نکات زیر قابل توجه است.
۳ آبان ۱۴۰۲
مشاهده ۲۶۰۶
محسن پاک آیین

نخستین نشست وزرای امور خارجه ایران،روسیه،ترکیه،آذربایجان و ارمنستان در قالب ۳+۳ تحت عنوان «نوبت صلح، همکاری و پیشرفت در قفقاز جنوبی» در تهران برگزار شد.گرجستان به دلیل اختلافات مرزی خود با روسیه در این نشست حضور نداشت. در ارتباط با اهمیت این نشست در تثبیت صلح و امنیت و همچنین تحکیم همکاری‌های در قفقاز، نکات زیر قابل توجه است.

۱.برگزاری این نشست بعد از رویکرد سازنده جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان در پذیرش تمامیت ارضی یکدیگر و عدم تغییر مرزهای بین المللی ،یک اقدام مهم و ضروری محسوب می‌شود. تصمیمات واقعگرایانه این دو کشور منجر به بازگشت قره باغ به جمهوری آذربایجان و رفع سایه جنگ از استان سیونیک در ارمنستان و زمینه سازی برای تامین حقوق ارامنه قره باغ شد. در عین حال، نشست چند جانبه تهران، باهدف تثبیت صلح و تحکیم همکاری‌ها میان همسایگان، یک ابتکار مهم دیپلماتیک تلقی می‌شود. واقعیت این است که کشورهای شرکت کننده،علاوه بر امتیاز همسایگی به دلیل ظرفیت های سیاسی،اقتصادی و فرهنگی می‌توانند سبب افزایش تعاملات منطقه ای شده و قدرت های فرامنطقه ای را که با دخالت در قفقاز به دنبال تحصیل مطامع خود هستند، ناامید سازند.

۲. همکاری‌های کشورهای حاضر در نشست،بویژه در حوزه‌های اقتصادی از جمله تجارت،انرژی و خصوصا حمل و نقل، نه تنها باعث تقویت اعتماد متقابل شده بلکه روند منازعه‌ها و اختلافات میان کشورها را به سوی دوستی و همکاری سوق خواهد داد. جمهوری اسلامی ایران با پذیرش احداث خط ریلی جمهوری آذربایجان از خاک ایران و در گذرگاه ارس،امکان دسترسی ریلی جمهوری آذربایجان از آغبند به نخجوان را فراهم کرده و با مشارکت مثبت خود،گام مهمی در مسیر حل اختلافات منطقه ای برداشته است. در طول سال های گذشته نیز ایران سخاوتمندانه مسیرهای حمل و نقل را برای جمهوری آذربایجان و ارمنستان و همچنین ترکیه باز گذاشته بود و در این نشست نیز اعلام کرد که کماکان از موقعیت ژئوپولتیک خود برای تقویت ثبات در منطقه استفاده خواهد کرد.

۳.یکی از محورهای مذاکرات ۳+۳ در تهران،تداوم گفتگوهای صلح بین آذربایجان و ارمنستان و حل اختلافات باقی مانده بخصوص در زمینه تحدید حدود و تعیین نقاط مرزهای دو کشور بود.در صورت تمایل باکو و ایروان، جمهوری اسلامی ایران با توجه به تجربیات حقوقی و فنی خود می‌تواند به عنوان یک مشاور امین،با دو کشور همکاری نماید. قطعا تسریع در حل و فصل این اختلافات گام مهمی در جهت عادی سازی روابط جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان و تقویت تعاملات سازنده این دو کشور باشد.

۴. وجود اختلاف میان کشورهای گروه ۳+۳ نمی‌تواند مانع حضور فعال این کشورها در این قالب باشد و تردیدی نیست که حضور گرجستان در نشست های آینده موجب تکمیل فرایند همکاری و تقویت دوستی خواهد شد. در حال حاضر ترکیه با ارمنستان،آذربایجان با ارمنستان و روسیه با ارمنستان نیز اختلافاتی دارند اما این اختلافات مانع حضور فعال آنها در این نشست نشده است.اصولا هدف اصلی این قبیل نشست ها،ایجاد همگرایی منطقه ای و کاهش اختلافات میان کشورهای همسایه است و گرجستان نیز می‌تواند با حضور فعال،منافع ملی خود را تامین نماید.

۵. اقدام ارزنده این نشست، توجه به مصائب مردم فلسطین و جنایات رژیم صهیونیستی علیه غیر نظامیان بخصوص زنان و کودکان بود که نشان از رویکرد مشترک گروه ۳+۳ در حمایت از مردم غزه و توقف سریع بمباران مردم بی دفاع دارد.

در مجموع ابتکار جمهوری اسلامی ایران برای دعوت وزرای امورخارجه گروه ۳+۳ که با استقبال این کشورها مواجه شد،یک اقدام ارزشمند در جهت تثبیت صلح و تحکیم همکاری میان همسایگان بود.از این پس تمام کشورهای شرکت کننده باید در قبال تداوم دوستی و امنیت در قفقاز،احساس مسئولیت نمایند. طبعا پیگیری توافقات و تداوم این نشست ها،می‌تواند برای آینده این منطقه، چشم انداز روشنی را ترسیم نماید.

محسن پاک آیین

   (مسئولیت محتوای مطالب برعهده نویسندگان است و بیانگر دیدگاه‌های مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی نیست)

متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است
بار دیگر محرم از راه رسید و خداوند متعال این توفیق را داد تا با حضور در عزاداری‌ها و هیئت های حسینی در زمره محبان شهدای دشت خونین کربلا قرار بگیریم.
در حالی نزاع اوکراین به سی امین ماه نزدیک می‌شود که صبغه فرسایشی جنگ رنگ جدی به خود گرفته و در میدان نبرد اتفاق تعیین کننده ای که موجب تغییر اساسی در سرنوشت این...